Het uitgangspunt van het experiment is een gesloten keten: gereguleerde cannabis mag de keten nergens ongecontroleerd verlaten, en illegale cannabis mag er nergens ongemerkt in terechtkomen. Het track-and-tracesysteem maakt dat controleerbaar.
Het principe: volgen van teelt tot verkoop
Elke verpakkingseenheid krijgt bij de teler een unieke identificatiemarkering. Vanaf dat moment is de eenheid digitaal te volgen:
- Teelt en verwerking, de teler registreert planten, partijen (batches) en producten in het systeem, inclusief de resultaten van de verplichte kwaliteitstoetsen en de verwerking van afval.
- Verpakken en verzegelen, de cannabis wordt verpakt in eenheden van maximaal 5 gram, verzegeld met een onvervangbare verzegeling en voorzien van de unieke markering en het THC/CBD-gehalte.
- Transport, verzendingen naar coffeeshops worden geregistreerd; het vervoer gebeurt beveiligd door gecertificeerde vervoerders, onder toezicht van de Inspectie Justitie en Veiligheid.
- Ontvangst in de coffeeshop, de coffeeshophouder registreert de ontvangen producten, zodat de digitale administratie aansluit op de fysieke voorraad.
- Verkoop aan de klant, verkooptransacties worden geregistreerd; ook derving (bijvoorbeeld beschadigde verpakkingen) en retouren naar de teler worden vastgelegd.
Zo ontstaat een sluitende digitale boekhouding: wat erin gaat, moet er verantwoord weer uit. Toezichthouders kunnen de registraties vergelijken met de werkelijke voorraden, de Inspectie JenV voert mede op basis van het systeem digitale inspecties uit.
Wie beheert het systeem?
Het systeem wordt door de ministers van J&V en VWS beschikbaar gesteld aan de deelnemers (artikel 33 Besluit); de Justitiële Informatiedienst (Justid) draagt bij aan de ontwikkeling en het beheer. Sinds april 2025 bestaat er een koppeling waarmee deelnemers gegevens efficiënter in het systeem kunnen invoeren, zodat registratie beter aansluit op hun eigen bedrijfsadministratie.
Waarom dit ertoe doet
Track & Trace is het antwoord op de kernvraag van het experiment: kan een cannabisketen écht gesloten zijn? Zonder sluitende registratie zou niemand kunnen vaststellen of er gereguleerde cannabis weglekt naar de illegale markt, of illegale cannabis de gereguleerde keten binnenkomt. Het systeem is daarmee niet alleen een verplichting voor telers en coffeeshops, maar ook de basis waarop het hele experiment wetenschappelijk en bestuurlijk wordt beoordeeld.